ساعت ۸:٠۳ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢ مهر ،۱۳٩۳  کلمات کلیدی:

فرهنگ تاریخ تهران :


 

 

 

امروزه شهر شناسی در شمار بارز ترین و چشمگیر ترین حوزه های پژوهشی است و تهران افزون بر پایتختی و نقش بسیار مهمی که در کشور دارد به لحاظ موقعیت جغرافیایی و اهمیت منطقه ای و نیز مقامی که در میان شهر های جهان داراست آن را در این عرصه صاحب وجه تمایزی بر جسته کرده تا لزوم توجه و نگرش تاریخی ،جغرافیایی،اجتماعی، فرهنگی ،سیاسی و اقتصادی  و ...به این شهر را حساسیت بسیاری بخشد.از این روی اهمیت و ارزش شناخت گذشته و حال  تهران و تعقیب حرکت پر شتاب آینده این شهر از نظر تغییرات جمعیتی و انسانی و جنبه های دیگر آن بر کسی پوشیده نیست.بر این اساس نظر و توجه کارشناسان و پژوهشگران رشته های گونه گون مربوط در این امر ضروری است

مولف در اواخر سال 1368 ، که تالیف تاریخ سکه در دوره قاجاریه را به پایان رساند، تاریخ و جغرافیای تهران را موردمطلعه و پژوهش قرار داد  با آغاز بررسی اسناد و کتب مربوط و با گذشت زمان و گرد آوری مدارک واسناد آرشیوی که  رفته رفته بر حجم آن ها افزوده می شد ، اهمیت این پژوهش نیز بیشتر آشکار می گشت .نقش بی بدیل تهران امروز در حیات فرهنگی-سیاسی ایران زمین ،مولف را از هدف اولیه که تالیف کتابی متعارف از تاریخ یک شهر در یکی دو جلد باشد ، دور ساخت،تا آن جا که پس از گذشت سالیانی چند و گرد آمدن انبوهی از فیش ها  پژوهشی  تغییرات اساسی در مسیر کار پدید امد .لذا به نظر رسید شیوه ای روشمند  که بتواند انباشت مطالب گرد آمده را  در خود جای داده و به سهولت در اختیار خواننده قرار دهد روش الفبایی است تا به صورت فرهنگ تاریخ درآید. محصول بیش از هفتصد و پنجاه هزار فیش تهیه شده حدود بیست جلد کتاب باشد.

اینک با پایان یافتن بیست و یکمین سال از عمر این پژوهش،چهار حرف آغازین این مجموعه در سه مجلد مراحل پایانی ویرایش را می گذراند.امید است ،به یاری پرودگار هر چه سریع تر این حروف چاپ و نشر یابد.

گام نخست این فرهنگ به رودها کوه ها ، دشت ها و ......و یا آبادی ها ، عمارات،خانه ها ، امامزاده ها ، خیابان ها ، گورستان ها، کارخانه ها تهران قدیم اختصاص دارد و در قدم های بعدی به ابعاد دیگری از تاریخ این شهر پرداخته شده است.

 

صفحاتی از فرهنگ تاریخ تهران : 1-2-3-4

 


 

 

 

تحولات صنعتی جهان در یکی دو قرن اخیر که بی شک نتیجه عواملی گوناگون نظیر؛ انقلاب صنعتی و انقلاب فرانسه و پیدایی نظریه های فلسفی و مکاتب متعدد سیاسی در اروپا و ... بوده است ،سبب تحولات اجتماعی ، اقتصادی ، سیاسی ، نظامی و... در زندگی مردم جهان گردید، و در این رهگذر ایران نیز که از اواخر قرن هجدهم میلادی مطمح نظر استعمارگران بود بی نصیب نماند. جدا از نیک و یا بد پنداشتن این تاثیر(بررسی و مطالعه  اثر گذاری فرهنگ غرب  بر ایران و ایرانی و  چگونگی  و چرایی اثر پذیری ایران و ایرانی در این دوره بسار مهم وامری در خور تامل است.) ، زندگی ایرانیان در این زمان و به خصوص تهرانیان که مقابل نوک پیکان هجوم پدیده های غربی قرار داشت ، دچار تغییرات فاحش گردید ،به طوری که تمامی ابعاد زندگی مردم که قرن ها ،بدون تحولات اساسی ادامه یافته بود ،ناگهان تغییر کرد.تا بدانجاکه گاه باور برخی از واقعیت های گذشته نه چندان دور برایمان سخت می شود .

شناخت و بکار گیری نیروی بخار ، اختراع دوربین عکاسی ، سینماتوگراف ،اتومبیل ،هواپیما ،تلفن ، تلگراف ، گرامافون،....وسرانجام دستیابی بشر به رایانه به طور اعجاب انگیز و انفجار گونه ما را از گذشته دور کرده است ،وعجب آن که سرعت این تغییرات نیز لحظه به لحظه افزون می گردد. بطوری که بر اساس پژوهش ها ومطالعات انجام یافته علم کسب شده بشر در فاصله سال های1995-1975 میلادی برابر کل علم بشر از ابتدا تا آغاز این دوره است و همین پژوهش می گوید که هر پنج سال میزان علم در جهان دو برابر می شود و در آینده نه چندان دوراین عدد به دو سال خواهد رسید.

سرعت بالای تحولات بشری باعث شده گذشته نه چندان دور بسیار غریب جلوه نماید و اغلب آثار فرهنگی ، معماری و ... که میراث گذشتگان ماست بسرعت از میان برود، اگر برای ثبت و ضبط آن دست و پا نکنیم چه بسا بسیاری از زوایای آن را برای همیشه از دست بدهیم. تاریخ تهران به ویژه در دوره قاجاریه که اساس و پایه  صنایع و موسسات تمدنی تاریخ ایران را در این عهد تشکیل می دهد بیش از شهر های دیگر کشورمان اهمیت دارد گو این که تمام شهر ها نیازمند تحقیقاتی از این دست می باشند . فرهنگ تاریخ تهران با ضبط گذشته پایتخت منبع و مرجعی است ، پاسخگوی این نیاز.



 

 

 

امروزه شهر شناسی در شمار بارز ترین و چشمگیر ترین حوزه های پژوهشی ا

مولف در اواخر سال 1368 ، که تالیف تاریخ سکه در دوره قاجاریه را به پایان رساند، تاریخ و جغرافیای تهران را موردمطلعه و پژوهش قرار داد  با آغاز بررسی اسناد و کتب مربوط و با گذشت زمان و گرد آوری مدارک واسناد آرشیوی که  رفته رفته بر حجم آن ها افزوده می شد ، اهمیت این پژوهش نیز بیشتر آشکار می گشت .نقش بی بدیل تهران امروز در حیات فرهنگی-سیاسی ایران زمین ،مولف را از هدف اولیه که تالیف کتابی متعارف از تاریخ یک شهر در یکی دو جلد باشد ، دور ساخت،تا آن جا که پس از گذشت سالیانی چند و گرد آمدن انبوهی از فیش ها  پژوهشی  تغییرات اساسی در مسیر کار پدید امد .لذا به نظر رسید شیوه ای روشمند  که بتواند انباشت مطالب گرد آمده را  در خود جای داده و به سهولت در اختیار خواننده قرار دهد روش الفبایی است تا به صورت فرهنگ تاریخ درآید. محصول بیش از هفتصد و پنجاه هزار فیش تهیه شده حدود بیست جلد کتاب باشد.

اینک با پایان یافتن بیست و یکمین سال از عمر این پژوهش،چهار حرف آغازین این مجموعه در سه مجلد مراحل پایانی ویرایش را می گذراند.امید است ،به یاری پرودگار هر چه سریع تر این حروف چاپ و نشر یابد.

گام نخست این فرهنگ به رودها کوه ها ، دشت ها و ......و یا آبادی ها ، عمارات،خانه ها ، امامزاده ها ، خیابان ها ، گورستان ها، کارخانه ها تهران قدیم اختصاص دارد و در قدم های بعدی به ابعاد دیگری از تاریخ این شهر پرداخته شده است.

 

صفحاتی از فرهنگ تاریخ تهران : 1-2-3-4

 


 

 

 

تحولات صنعتی جهان در یکی دو قرن اخیر که بی شک نتیجه عواملی گوناگون نظیر؛ انقلاب صنعتی و انقلاب فرانسه و پیدایی نظریه های فلسفی و مکاتب متعدد سیاسی در اروپا و ... بوده است ،سبب تحولات اجتماعی ، اقتصادی ، سیاسی ، نظامی و... در زندگی مردم جهان گردید، و در این رهگذر ایران نیز که از اواخر قرن هجدهم میلادی مطمح نظر استعمارگران بود بی نصیب نماند. جدا از نیک و یا بد پنداشتن این تاثیر(بررسی و مطالعه  اثر گذاری فرهنگ غرب  بر ایران و ایرانی و  چگونگی  و چرایی اثر پذیری ایران و ایرانی در این دوره بسار مهم وامری در خور تامل است.) ، زندگی ایرانیان در این زمان و به خصوص تهرانیان که مقابل نوک پیکان هجوم پدیده های غربی قرار داشت ، دچار تغییرات فاحش گردید ،به طوری که تمامی ابعاد زندگی مردم که قرن ها ،بدون تحولات اساسی ادامه یافته بود ،ناگهان تغییر کرد.تا بدانجاکه گاه باور برخی از واقعیت های گذشته نه چندان دور برایمان سخت می شود .

شناخت و بکار گیری نیروی بخار ، اختراع دوربین عکاسی ، سینماتوگراف ،اتومبیل ،هواپیما ،تلفن ، تلگراف ، گرامافون،....وسرانجام دستیابی بشر به رایانه به طور اعجاب انگیز و انفجار گونه ما را از گذشته دور کرده است ،وعجب آن که سرعت این تغییرات نیز لحظه به لحظه افزون می گردد. بطوری که بر اساس پژوهش ها ومطالعات انجام یافته علم کسب شده بشر در فاصله سال های1995-1975 میلادی برابر کل علم بشر از ابتدا تا آغاز این دوره است و همین پژوهش می گوید که هر پنج سال میزان علم در جهان دو برابر می شود و در آینده نه چندان دوراین عدد به دو سال خواهد رسید.

سرعت بالای تحولات بشری باعث شده گذشته نه چندان دور بسیار غریب جلوه نماید و اغلب آثار فرهنگی ، معماری و ... که میراث گذشتگان ماست بسرعت از میان برود، اگر برای ثبت و ضبط آن دست و پا نکنیم چه بسا بسیاری از زوایای آن را برای همیشه از دست بدهیم. تاریخ تهران به ویژه در دوره قاجاریه که اساس و پایه  صنایع و موسسات تمدنی تاریخ ایران را در این عهد تشکیل می دهد بیش از شهر های دیگر کشورمان اهمیت دارد گو این که تمام شهر ها نیازمند تحقیقاتی از این دست می باشند . فرهنگ تاریخ تهران با ضبط گذشته پایتخت منبع و مرجعی است ، پاسخگوی این نیاز.